Türkiye’de Çek Sistemi ve Karekodlu Çekler

Günümüzde KOBİ’ler küreselleşme nedeniyle oluşan yüksek rekabet ortamında ülke ekonomilerinin gelişmesi ve korunması açısından son derece önemli görevler üstleniyor. Gelişmekte olan ülkelerde KOBİ’ler hem işsizliğin azaltılması ve yeni istihdam alanlarının yaratılmasında hem de dengeli ekonomik ve sosyal kalkınma yönündeki olumlu katkıları itibarıyla etkili bir rol oynuyor. Üstlenmiş oldukları bu önemli görev nedeniyle, başta gelişmiş ülkeler olmak üzere bütün ülkeler, KOBİ’lerin doğması, büyümesi, gelişmesi ve korunması için uygun ortamı hazırlayacak politikalar geliştiriyor ve uyguluyor.

Karkodlu çekler daha yaygın kullanılacak
Türkiye’de ise işletmelerin yüzde 99,6’sı KOBİ’lerden oluşuyor. Dolayısıyla KOBİ’ler ülkemiz ekonomisi açısından son derece önemli. Bu önem nedeniyle ülkemizde özellikle imalat sektöründeki KOBİ’leri desteklemek amacıyla Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) kuruldu. KOSGEB’in Türkiye’nin birçok yerinde merkezleri bulunuyor. KOSGEB’in KOBİ’lerin rekabet gücünü artırarak dünya pazarlarına açılmaları konusunda ciddi destekleri söz konusu. Tüm bu desteklerin yanı sıra KOBİ’lerin ticari hayatta yaşadığı birtakım sorunlar bulunuyor. Alacak riski bu sıkıntılardan en önemlisi. Ülkemizde çek, vadeli alım satımlar için çok yaygın bir şekilde kullanılıyor. Fakat bu durum karşılıksız çeklerden dolayı sıkıntılara yol açabiliyor. Karşılıksız çeklerde hapis cezasının kaldırılmasından sonra, teknik altyapısı Kredi Kayıt Bürosu tarafından oluşturulan karekodlu çek sistemi 15 Haziran 2015 tarihinde uygulamaya başlandı.

Artık çeklerin üzerinde bulunan karekodlar sayesinde keşidecilerin geçmiş dönemdeki çek ödeme durumlarına ve çeklerin doğruluğuna dönük çok önemli bilgilere ulaşmak mümkün olacak. Fakat tabii ki keşidecinin kendisiyle ilgili bu tür bilgilerin paylaşımına izin vermesi gerekiyor. Banka, karekodlu çek karnesi talep ettiğinizde sizden bilgi paylaşımıyla ilgili bir evrak istiyor. Uygulama akıllı cihazlara yüklenecek Findeks mobil uygulaması üzerinden çalışıyor. Bu bence ticari hayat açısından çok önemli bir uygulama. Çünkü birçok firma alacaklarını gününde tahsil edemediği için üretim yapmakta sıkıntı yaşıyor ve bu sorun uzunca bir süre devam edince firmalar yok olup gidiyor. Bu, sadece o firmaları değil ülke ekonomisini de ciddi şekilde etkiliyor. Şeffaflık açısından çok önemli olsa da karekodlu çeklerin kullanımı zorunlu değil. İsteyenler yine normal çeklerini kullanmaya devam edebiliyorlar. Bana göre önümüzdeki yıllarda alacaklılardan gelen talepler doğrultusunda karekodlu çekler çok daha yaygın olarak kullanılacaktır. Fakat karekodlu çekler keşidecilerinin çekin karşılığını kesin olarak ödeyeceğini garanti etmediği, sadece şimdiye kadar kullanılan çeklere oranla güvenilirlik ve şeffaflık sağladığı da göz ardı edilmemelidir.