Onun Gönül Tatmini “Maket Yapmak”

Bu sayımızda Volkan’ın Yıldızları köşemizde Volkan İtfaiye Ar-Ge Direktörü İbrahim Göksel’in maket merakıyla ilgili kendisiyle keyifli bir röportaj yaptık. Maket hakkında tepeden tırnağa tüm detayları bize aktaran Göksel, maket yapımını ‘’Gönül tatmini‘’ olarak nitelendiriyor. Özellikle işi tasarım olan teknik kişilere bu aktiviteyi hararetle önerdiğini; böylelikle tasarım ile üretim arasındaki ilişkiyi tasarımcının ve uygulayıcının yerine geçerek çözümleme fırsatı yakalayabileceklerini ifade ediyor.Maket Yapmak

Maket yapımında hangi malzemeleri kullanıyorsunuz?
Eskiden malzeme bulmak kolay değildi. Malzemesiz kalma korkusu yüzünden yurtdışından çok malzeme taşırdım, hatta bu sebeple 2000 yılında getirdiğim bir model kiti (hiç açılmamış halde) depomda bunca yıldır bekler. Ama artık malzeme konusu eskisi gibi değil, dünya küçüldü, ne isterseniz bulunabiliyor. Buna rağmen elimde fırsat buldukça ve rast geldikçe alıp biriktirdiğim iyi bir yığınım var. Genelde çok temel malzemeler ile çalışıyorum, ana hammadde balsa ağacı oluyor. Elinizde mevcut olmayan bir ölçüyü olan bir ölçüden üretmesi kolay, hafif ve el emeği ile dost bir malzeme. Onun yanında yay çelikleri, yapıştırıcılar, plastikler. Aklınıza gelen gelmeyen her şey bir maket malzemesi olabiliyor. Günümüzde artık 3D yazıcılar ile zor parçalar hızlıca üretilebiliyor, ben de zaman zaman kullanıyorum ama açık söylemek gerekirse hiç hoşlanmıyorum kullanmaktan. O parçayı blok ahşaptan saatlerce işleyip ortaya çıkarmak çok daha değerli benim için.

 

Maket yapımıyla ilgili herhangi bir eğitim aldınız mı?

Maket eğitimi almadım hiç, ama kitaplardan yararlandım. Biz, ailemizde iki kardeş bu işle ilgilendik. Benden üç yaş büyük olan abim de becerikli bir insandır. Birlikte birbirimizi yetiştirdik desem yalan olmaz. Yaptığımız maketlerin sayısını gerçekten bilmiyorum. Şu anda elimde iki takım hiç başlanmamış uçağım var. Hali hazırda çalışan bir uçağım, bir arabam, bir yelkenli teknem ve bir sürat teknem var. Tezgahın üzerinde de kendi tasarımım olan bir uçak ile bir yıldan fazla bir zamandır yapımı devam eden (aşık olduğum) bir makinanın 1/13 maketi var. Yapıp dağıttığımız, parçaladığımız, uçurup yakalayamadığımız modelleri hatırlamıyorum.

 

Ziyaretçi ya da katılımcı olarak sergilere / fuarlara katılıyor musunuz?

Sergiler fuarlar konusu pek iyi gitmiyor. Zaman bulmak çok zor. Zaten benim derdim yaptığımı birisine göstermek değil, benimkisi gönül tatmini. Bir de ailem, özellikle çocuklarım beğensin bana yetiyor.

 

Maket maliyetli bir hobi mi?

En önemli maliyet zaman. Parasal olarak hiçbir modelimin maliyetini hesaplamadım. Birçok malzemeyi, özellikle elektronik kumanda sistemlerini ortak kullanınca maliyet de düşüyor açıkçası. Ama elinizde hiçbir şey yoksa şöyle, iki metre kanat açıklığına sahip bir uçağın maliyeti 1,500 – 2,000 USD’yi bulabilir.

Bir maketi ortalama tamamlama süreniz ne kadar?

Dedim ya en önemli maliyet zaman diye. Bir ayda tamamladığım modellerim de var, 4 yıldır devam eden de. İş amatör bir sevda olunca bazen hiç bitmesin istiyor insan. Sanki bitip ürün ortaya çıkınca o tatlı haz da bitecek gibi.

Maket yaparken tek başınıza mısınız, yoksa ekip arkadaşlarınız oluyor mu?

Ben tek başıma çalışıyorum. Ama son yıllarda yetişen yeni bir bireyimiz var evimizde; 11 yaşında bir mühendis adayı. Artık onu da yetiştirmek adına yavaş yavaş bazı işleri birlikte yaptığımız oluyor.

 

Maket yapmak size kendinizi nasıl hissettiriyor? Tavsiye eder misiniz?

Model yapmak uzaktan çok güzel bir iş olarak görünür, herkes heves eder ama bunu uzun yıllar taşıyamaz çoğu kimse. Gelip geçici bir heves olarak yıllar içinde kaybolur. Bu normal bir durum, çünkü size fiziksel ve parasal imkanların dışında en başta sabır, planlama yeteneği, yaratıcılık, el becerisi, cesaret ve zaman lazım. Bu arada

ortalığa yaydığınız çere çöpe ses çıkarmayacak bir hayat arkadaşınız da olmalı. Ama en önemlisi o; “istek”, “tutku”, adına ne derseniz deyin. İçinize sininceye, siz “bu iş tamam – oldu” deyinceye kadar bazen kıra boza, bazen değiştirerek, bazen başa dönerek koştuğunuz bir yol bu. Eşim bilir, eğer hiç zamansız tezgahın başındaysam ya kafam çok doludur, ya çok yorgunumdur, yada coşkuluyumdur. Yakın dostlarım şahit olmuşlardır, yağmurlu günlerde içimden bir insan daha çıkar, kabıma sığmam. O günler en güzel modellerimi yaptığım günlerimdir. Herkese, özellikle işi tasarım olan teknik insanlara bu aktiviteyi hararetle öneriyorum. Böylelikle tasarım ile üretim arasındaki ilişkiyi tasarımcının ve uygulayıcının yerine geçerek çözümleme ve empati kurabilme fırsatı yakalayacaklardır. Bilgisayarlarda bir çizgi olarak yürüyen tasarım bir ustanın ellerinde can kazanıyor, hem de ne emekle. İşte bunu yaşatıyor insana bu iş.