Karadeniz’in Başkenti SAMSUN

Bölgenin en büyük kenti olan ve tam ortasında yer alan Samsun için “Karadeniz’in Başkenti” demek hiç de yanlış olmaz. Atatürk’ün Milli Mücadele’yi başlattığı kent olarak Cumhuriyet tarihinde özel bir yere sahip olan Samsun, MÖ 60 binlere uzanan tarihi ve birbirinden leziz yemekleri turistik anlamda dikkat çekici bir şehir.

Karadeniz Bölgesi’nin eğitim, sağlık, sanayi, ticaret, ulaşım ve ekonomi alanlarında en gelişmiş şehri olan Samsun, bu özelliklerinin yanı sıra Kızılmak Deltası Kuş Cenneti, Şahinkaya Kanyonu, Uzungöl’e rakip Ayvacık; Tekkeköy Mağaraları, Kabaceviz Şelaleleri ve Amisos Arkeolojik Kazı Alanı gibi birçok tarihi ve doğa güzelliğe de sahip.

Amisos’tan Atatürk’ün Kenti’ne

Samsun, MÖ. 750-760 yılları arasında İyon şehir devletlerinden Miletoslular tarafından “Amisos” adı ile kurulmuş. Günümüze kadar Pers, Makedonya, Pontus, Roma, Bizans, Danişment, Selçuklu ve Osmanlı hâkimiyetinde kalmış. Tekkeköy mağaralarında keşfedilen şehirdeki ilk yerleşimin izleri MÖ 60 bin ila MÖ 15 bin yılları arasına tarihleniyor.

İlk Samsunluların, Mert Irmağı ağzında küçük bir kent kuran Gaskalar olduğu biliniyor. Daha sonra Hitit egemenliğine girerek yok olmalarının ardından Hitit şehri olan Samsun, MÖ 1200’lü yıllarda Frigler tarafından yıkılmış.

Selçukluların Anadolu’ya girmesinin ardından Danişmentoğulları Amisos’a akınlar yaptılarsa da burayı alamamışlar ve Amisos şehri Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıçarslan tarafından Selçuklu hâkimiyetine girmiş. Samsun ve çevresindeki Osmanlı hâkimiyeti ise Yıldırım Bayezid devrinde başlamış. Mustafa Kemal Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da buraya gelişi ile birlikte milli mücadelenin başlangıç noktası olan Samsun, Türkiye Cumhuriyeti’nin tohumlarının atıldığı kent olması nedeniyle “Atatürk’ün Kenti” olarak da anılıyor.

Nereye Gidilir?

Onur Anıtı ve Atatürk Parkı

Atatürk’ün 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkarak Milli Mücadele’yi başlatması anısına Samsun’un ilk ve en eski parkı olan alan Atatürk Parkı içerisine yerleştirilen Onur Anıtı, Avusturyalı heykeltıraş Heinz Kreppel tarafından 1928-1931 yılları arasında yapılmış. Kaidesinin dört yanında dönemin ruhunu yansıtan figür ve yazıların yer aldığı anıt, büyüklük ve denge bakımından dünyada ikinci sırada kabul ediliyor.

Bandırma Vapuru ve Milli Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi

Atatürk’ün İstanbul’dan yola çıktığı Bandırma Vapuru, Milli Mücadele Açık Hava Müzesi’nde sergileniyor. Vapurun aslına uygun olarak inşa edilmesiyle dönüştürülen müzede Atatürk’ün fotoğrafları ile şahsi eşyaları, kurmaylarının ve mürettebatının balmumu heykelleri ve çeşitli belgeler sergileniyor.

Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti

Kızılırmak’ın denize döküldüğü yerde, Bafra ilçe sınırı içerisinde yer alan Kızılırmak Deltası, 56 bin hektarlık alanıyla, farklı ekolojik habitatların bir arada bulunduğu, 321 türde değişik kuş türüne ev sahipliği yapan, Samsun’un en özel ve heyecan verici yerlerinden biri.

Amazon Köyü ve Amazon Adası

Samsun başta olmak üzere Karadeniz Bölgesi’nde yaşadığına inanılan Amazonların balmumu heykellerinin ve yaşam alanlarının canlandırıldığı Amazon Köyü ve biraz ilerisindeki iki devasa aslan heykelinin ortasında elindeki mızrakla duran büyük Amazon heykelinin yer aldığı Amazon Adası, Samsun’un mutlaka ziyaret edilmesi gereken yerlerinden.

Amisos Tepesi ve Kalkanca Tümülüsleri

Amisos Antik Kenti içerisinde yer alan Amisos Tepesi, Samsun’un ilk yerleşim yeri olarak biliniyor. MÖ 3. yüzyıla ait iki tümülüsün ve Pontus Krallığı’na ait mezar odalarının bulunduğu tepedeki buluntular Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nde sergileniyor.

Tekkeköy Mağaraları

Fındıcak ve Çınarlı derelerinin suladığı vadi boyunca yükselen kaya kitlelerinde küçüklü büyüklü oyuk ve mağaraların genel adı olan Tekkeköy Mağaraları, alt paleolitik dönemde doğal yollarla meydana gelmiş. Karadeniz Bölgesi’nin en eski yerleşim yeri olan bölgede tarihi Rum evleri ile Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi Müze Evi de yer alıyor.

Kabaceviz Şelaleleri

Tekkeköy ilçe merkezine 10 kilometre mesafede yer alan Kabaceviz Şelaleleri, 15, 35 ve 65 metre yükseklikten dökülen üç katmandan oluşuyor. Ağustos ayı sonuna kadar suyu bol olan şelalenin çevresi her türlü doğa sporu için gelen ziyaretçileri ağırlıyor. Şelalelerin Abdal Deresi’ne ulaştıkları noktada ise bir rafting parkuru var. Bölge kamp kurmak için de son derece uygun.

Ayvacık

Yeşilırmak üzerindeki Hasan Uğurlu-Suat Uğurlu baraj göllerinin bulunduğu ve şahane bir doğası olan Ayvacık, rengârenk çatılı bungalovları ile doğanın kucağında Karadeniz’in tertemiz havasını solumak ve yamaçlardaki fındık ağaçlarının eşliğinde tatil yapmak isteyenleri bekliyor. Panoramik manzarasıyla görenleri kendisine hayran bırakan Ayvacık trekking, offroad, bisiklet, yamaç paraşütü gibi sporlar için de birebir.

Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu

Heybetli kayaların arasında üç kilometre boyunca uzanan Şahinkaya Kanyonu, doğa sporu sevenlerin ve fotoğrafçıların uğrak noktası konumunda. “Uluslararası Turizm Bölgesi” unvanına sahip olan kanyon, trekking, dağcılık, balıkçılık ve kano gibi sporlar için Türkiye’nin en bakir bölgelerinden biri.

Ne Yenir?

Börekleri, pideleri ve haluçkası kesinlikle tadılması gerekenlerden olan Samsun’un yeri Karadeniz mutfağında ayrıdır. Birbirinden leziz bu yemeklerden ilk akla gelenler…

Bafra Pidesi

Samsun denince ilk akla gelecek yiyecek pidedir. Üstelik pidenin Samsun’da birkaç çeşidine rastlamak mümkün. Bunlardan en önemlisi de Bafra pidesidir. Klasik pideden en büyük farkı kapalı, yani malzemenin içinde olması. Samsun’da gerek Bafra ilçesinde gerekse de il merkezinde bu pideyi güzel yapan restoranlar var.

Nokul

Mayalı hamurla yapılan bir çeşit poğaça türüdür. Rulo şeklinde yapılır. Haşhaşlı, tahinli, fındıklı, sakızlı türleri vardır. Nokula karakterini veren dövülerek içine karıştırılan karanfil baharatıdır.

Baklalı Sarma

Üzüm yaprağına sarılan malzemenin içine klasik sarmadan farklı olarak pirinç değil yarma buğday, bulgur ve kuru bakla konur. Üzerinde yoğurtla ya da sade servis edilir.

Haluçka

Elde açılan hamur, küçük küçük parçalara bölünür. Daha sonra bu hamurun içerisine kıymalı iç harcı konur ve kapatılır. Ve bu malzemesi konulmuş hamur küçük parçalara bölünür. Bu hamurlar ardından salçalı suya katılır. Bir nevi mantıya benzeyen bu çorba servise hazır hale gelir.

Kaz Pilavı

Tüyleri yolunup temizlenen kaz pişirilir. Pişen kazın kazanda kalan suyuna bulgur konur. Kaz suyunda pişen pilavın kabarması ve kendine gelmesi için ateşten alınıp ağzı kapatılır ve havluya sarılıp demlenir.

Mısırlı Fasulye Çorbası

Islatılmış kuru fasulyenin içerisine mısır tanelerinin de konup haşlanmasıyla yapılan bir çorbadır. İçine yoğurt ve sütte karıştırılır. Tereyağını kızdırıp çorbanın üzerine konulmasıyla servis edilir.

Nasıl Gidilir?

İstanbul’a 737 km, Ankara’ya 412 km, İzmir’e 998 km mesafede bulunan Samsun’a özel araçla İstanbul’dan sekiz saat, Ankara’dan dört saat ve İzmir’den de 11 saatlik bir seyahatle ulaşmak mümkün.

1998’de açılan Samsun Çarşamba Havalimanı, Samsun kent merkezine 19 km mesafede. Yaklaşık 30 dakikada buradan şehre ulaşılıyor.