Asi Bir Futbol Virtüözü: DIEGO ARMANDO MARADONA

Pasları, çalımları ve golleri kadar özel hayatıyla da tartışıldı. Seveni kadar sevmeyeni de çok oldu. Ama kimse “Dünyanın en iyi futbolcusu kim?” diye sorulduğunda onun adını anmadan edemedi. O, hiçbir zaman sadece bir futbolcu olmadı. Bunun en büyük kanıtını Boca Juniors taraftarları statlarının girişine yazdı: “Dinimiz Boca, Mabedimiz Bombonera, Tanrımız Maradona”.

Birçok futbolsevere göre dünyanın en iyi futbolcusu olan Diego Armando Maradona 30 Ekim 1960’ta fakir bir ailenin çocuğu olarak Arjantin’in başkenti Buenos Aires’te dünyaya geldi. İtalyan kökenli bir baba ve Hırvat kökenli bir annenin oğlu olan Maradona, Arjantin’de fakir mahallelerinden birinde yedi kardeşiyle birlikte büyüdü. Erkek kardeşi Hugo ve Raúl da kendisi gibi profesyonel futbolcuydu. 10 yaşında bir yetenek avcısı tarafından fark edilen futbolcu, mahalle kulübü olan Estrella Roja’da amatör olarak oynamaya başladı ve kısa bir süre sonra Los Cebollitas adlı kulübe geçti. Çıktığı 136 maçta takımı hiç kaybetmeyen Maradona kısa sürede bir efsaneye dönüştü.

Önce Boca, sonra Barcelona ve efsanevi Napoli yılları

Los Cebollitas’ta üç sezon geçirdikten sonra 1981’de hayallerinin takımı Boca Juniors’a transfer oldu. 500 bin dolara gerçekleşen bu transfer Arjantin tarihine geçti. İlk sezonunda 17 gol attı ve şampiyonluk sevinci yaşadı. 1982 Dünya Kupası’ndan sonra İspanyol kulübü FC Barcelona’ya 12 milyon dolar karşılığında transfer olan Maradona dünyanın en pahalı futbolcusu unvanını eline geçirdi.

Maradonalı Barcelona, Real Madrid’i eleyerek İspanya Kral Kupası’nı, Athletic Bilbao’yu yenerek ise İspanya Süper Kupası’nı aldığında takvimler 1983 yılını gösteriyordu. Barcelona’da iki yıl geçiren Diego Maradona, 36 La Liga maçında görev aldı ve 22 gol attı. 1984 yılında İtalya Serie A ekiplerinden Napoli’ye transfer oldu. En başarılı dönemini bu kulübün forması altında geçirdi. Napoli’yi 1987 ve 1990 yıllarında neredeyse tek başına iki kere şampiyon yaptı. Ayak bileği kırılıp futbol hayatı tehlikeye girmesine rağmen tedaviden sonra sahalara geri döndü.

“Tanrı’nın Eli” ve “Yüzyılın Golü”

Napoli’de yedi yıl geçiren futbolcu toplam 188 Serie A maçında görev aldı ve 81 kez gol sevinci yaşadı. Yedi yılda 2 Serie A ve 1 İtalya Kupası şampiyonluğu yaşayan Maradona, aynı zamanda 1 UEFA Kupası şampiyonluğu ve 1 İtalya Süper Kupası da kazandı. Başarılarla dolu 7 yılın ardından bir Napoli efsanesi haline geldi. Maradona’nın en büyük başarısı ise 1986 yılında Arjantin Milli Takımı ile Dünya Kupası’nı havaya kaldırması oldu. Bu takımın en önemli oyuncusu tartışmasız Maradona’ydı. O turnuvada İngiltere ile oynadıkları yarı final maçında, orta sahanın gerisinden aldığı topla 6-7 oyuncuyu çalımlayarak “Yüzyılın Golü” olarak kabul edilen golü ve kendisinin “Tanrı’nın Eli” dediği golü attı. Napoli’den 1992’de ayrılan ve sonrasında sırasıyla Sevilla, Newell’s Old Boys ve Boca Juniors takımında forma giyen futbolcu, aktif futbolculuk hayatına 1998 nokta koydu.

Uyuşturucu bağımlılığı, kendine özgü yorumları ve çıkışlarıyla futbolu kadar özel hayatı ile de kendinden söz ettiren Maradona toplam 588 maça çıktı ve 312 kez fileleri havalandırma başarısı gösterdi. Yeşil sahalardaki kariyerini 40’a yakın kişisel ödülle tamamladı. Che dövmesi ve sisteme karşı duruşu belki de onu insanların gözünde asi çocuk yaptı ancak bu onun dünyanın en iyi futbolcusu olduğu gerçeğini hiçbir zaman değiştirmedi. 2000 yılında FIFA tarafından -Pele ile birlikte- yüzyılın futbolcusu seçildi. Dünya Kupası’nda milli takımda 16 maçta kaptanlık yaparak rekor kırdı; 21 Dünya Kupası maçında 8 gol attı, 8 asist yaptı. Maradona aynı zamanda Dünya Kupası finallerinde Arjantin’in en golcü oyuncusu unvanına da halen elinde bulunduruyor.

Aldığı Ödüller
1979 FIFA U-20 Dünya Kupası En İyi Oyuncu Altın Top Ödülü
1979, 1980, 1981 Arjantin Ligi Gol Krallığı
1979, 1980, 1981, 1986 Arjantin Futbol Yazarları En İyi Futbolcu Ödülü
1979, 1986, 1989, 1990, 1992 Güney Amerika Yılın Futbolcusu Ödülü (El Mundo)

FIFA 1986 Dünya Kupası En İyi Oyuncu Altın Top Ödülü
1986 Dünyanın En İyi Oyuncusu Ödülü (Once)
World Soccer Magazine Dünyanın En İyi Oyuncusu Ödülü
1987-1988 İtalya Serie A Gol Krallığı
1996 Dünya Futboluna Hizmetlerinden Dolayı Altın Top Ödülü (France Football)
1999 Arjantin Futbol Yazarları Yüzyılın Spor Adamı Ödülü
2000 FIFA Yüzyılın En İyi Futbolcusu Ödülü
2002 FIFA Yüzyılın Golü (1986 Dünya Kupası’nda İngiltere’ye attığı 2. gol)

Adım Adım Maradona

1970 Argentinos Juniors’ın “Cebollitas” takımında futbola başladı.

1976 Arjantin Ligi’ndeki ilk maçını Argentinos Juniors forması altında Talleres de Cordoba’ya karşı oynadı.

Şubat 1981 Boca Juniors ile anlaştı.

Ağustos 1981 Boca Juniors ile ilk lig şampiyonluğunu kazandı.

1982 İspanyolların ünlü kulübü Barcelona’ya transfer oldu.

1983 Athletic Bilboa’nın defans oyuncusu Andoni Goicoechea ile girdiği ikili mücadelede ayak bileği kırıldı ve lifleri attı.

1984 Rekor denilebilecek bir ücret karşılığında İtalyan ekibi Napoli’ye transfer oldu.

1986 Dünya Kupası çeyrek finalinde karşılaştıkları İngiltere’ye ünlü “Tanrının Eli” golünü attı. (Arjantin finalde Almanya’yı 3-2 yendi, kaptan olarak Dünya Kupası’nı havaya kaldırdı.)

1987 Napoli’ye tarihindeki ilk şampiyonluğu kazandırdı.

1989 Napoli ile UEFA Kupası’nı kazanarak takımlar bazında ilk önemli uluslararası başarısını elde etti.

1990 Takımı Napoli ile bir kez daha lig şampiyonluğu yaşadı.

1991 Kanında pozitif doping maddesine rastlanınca 15 ay sahalardan uzaklaştırma cezası aldı.

1992 Doping olayından sonra Napoli’ye dönmeyi reddederek İspanyol temsilcisi Sevilla’ya transfer oldu.

1993 Sevilla’dan ayrılarak Arjantin’in Newell’s Old Boys takımına katıldı.

Haziran 1994 ABD’de düzenlenen 1994 Dünya Kupası’nda iki maç oynadı. Yunanistan’a attığı mükemmel gole karşın bir sonraki maçta dopingli madde kullandığı ortaya çıkınca hem kupadan ihraç edildi hem de Yunanistan’a attığı gol sayılmadı.

Ekim 1994 “Deportivo Mandiyu of Corrientes” takımı ile ilk teknik direktörlük deneyimini yaşadı; iki ay sonra istifa etti.

Mayıs 1995 Racing takımı ile ikinci teknik direktörlük deneyimini yaşayan Maradona dört ay sonra istifa etti.

Ekim 1995 Boca Juniors’a oyuncu olarak geri döndü. Boca’nın Colon’u 1-0 yendiği maçta Boca taraftarları Bombonera Stadyumu’nda ünlü oyuncu için mükemmel bir hoş geldin partisi hazırladı.

1997 37. doğum gününde futbolu bırakmaya karar verdiğini açıkladı.

1998 Dünya Kupası’na katılmadı fakat takımla Fransa’ya uçup Arjantin TV’si için maç yorumlamaya başladı.

1999 Hayatı hakkında çekilecek film teklifini değerlendirerek bir İtalyan filmi olan Tifosi’de oynadı.

Ağustos 2000 Napoli kulübü Maradona’nın taşıdığı 10 numaralı formayı emekliye ayırarak hiçbir oyuncunun bu formayı giyemeyeceğini açıkladı.

Aralık 2000 FIFA’nın Yüzyılın Gelmiş Geçmiş En İyi Futbolcusu Ödülü’ne layık görüldü.

Kasım 2001 Futbola kendi sahasında veda etmek istediğini açıkladı. Başkent Buenos Aires’te onuruna düzenlenen, 60.000 kişinin katıldığı ve dünyada milyonlarca kişinin izleme fırsatı yakaladığı bir veda maçında forma giydi. Efsane 10 numaralı formasıyla sahaya çıktı, kendisine gösterilen ilgi karşı karşısında gözyaşlarına hâkim olamadı.

Daha sonraki yıllarda Arjantin Milli Takımı başta olmak üzere pek çok takımı çalıştırdı, televizyon programlarında yer aldı; hakkında kitaplar yazıldı, belgeseller çekildi.